Προχωρημενη υπακοη για υπομονετικους κυναγωγούς

Σημερα θα σας δωσουμε μια λιστα με ενδεικτικές ασκήσεις για το sit και το stand για να αντιλειφθουμε ποσοπρεπει να επειμεινουμε σε λεπτομερειες αν θελουμε να ανεβάσουμε σε υψηλο επιπεδο υπακοής το σκύλο μας.Παρομοια με το sit και το stand θα δουλεψετε και το down.

sit με χειροσινιάλο
sit με φωνητική εντολή
sit από stand θέση μετά από 3sec stay
sit από down μετά από 5sec stay
Γρήγορο sit εν κινήσει
Sit με την είσοδο στο τερέν μετά από 10sec stay
Sit όψεως μετα από κοιταγμα στα ματια του σκύλου για 2sec
Sit ενώ ο σκύλος σας προσπερνάει
Sit πίσω από το σκύλο μετα από stay 3sec
Φωνητικό sit με ταυτοχρονο μορφασμό
Sit ενώ καθεσαι στο έδαφος
Sit ενώ είσαι ξαπλωμένος στο έδαφος
Sit ενώ περπατας μακρια από το σκυλο 3μέτρα
Sit ενώ περπατας μακρια από το σκυλο 5μετρα
Sit ενώ πριν ήταν σε stand σε απόσταση 3μετρα
Sit από down θέση σε απόσταση 5 μετρων
Sit εκτός θέας(ισως σε άλλο δωματιο)
Sit ενώ ένα άλλο σκυλί περπατά δίπλα
Sit ενώ χοροπηδάει ένα μπαλακι κοντα
SIT από απόσταση 10μετρα ενώ χοροπηδάει διπλα στο σκύλο ένα μπαλάκι
Sit λίγο πριν πηδήξει ένα εμπόδιο(ακριβως πριν σηκωθεί)
Γρήγορο sit εν κινησει ενώ περάσει τρέχοντας μπροστά του ξαφνικά μια γάτα
Γρηγορο sit εν κινησει ενώ του πεταχτεί μπροστά ένα κονγκ

Stand δίπλα στο σκύλο
Stand μονο με φωνητικη εντολή
Stand από down θέση μετα από παραμονή 1 λεπτό
Stand από sit οψεως μετα από παραμονή 20sec
Stand από down μετά από παραμονή 2λεπτά
Stand από sit ενώ βρίσκεστε πίσω από το σκύλο
Stand από sit ενώ κοιταται άλλου
Stand από down ενώ κανετε ταυτόχρονα μορφασμό
Stand από sit ενώ καθεστε στο εδαφος

Stand από down ενώ ξαπλωνετε στο έδαφος
Stand από sit ενώ ξαπλωνετε στο εδαφος
Stand από sit ενώ πλησιάζει σκύλος
Stand από down ενώ τρεχει κοντα σκυλος
Stand από down ενώ τρεχει ξαφνικα κοντα μια γατα
Stand από sit κοντα σε θορυβωδη κοσμο

Stand από down κοντα σε ζωα ή κοσμο
Stand από αποσταση φωνητικα με περισπαστικα σοιχεια
Stand από αποσταση με χειροσινιαλο ενώ αναπηδαει κοντα ένα μπαλακι
Stand ενώ ειστε ξαπλωμενος κατω με χειροσινιαλο αφου εχει μεινει ηδη οσκυλος σε down 30sec-60sec
Stand από αποσταση ενώ κοιταται αλλου
Stand από αποσταση ενώ κοιταται αλλου κι ένα μπαλακι χοροπηδαει στοτερέν
Stand μετα από γρηγορο down καλυψης κι ενώ εσείς ειστε ερπην.


αφου φτιάξτε κι ενα αντιστοιχο πίνακα για το down οταν θα έχετε τελειωσει μεμονομενα τις εντολές τοτε αρχιστε να επιδίδεστε σε ασκήσεις που θα περιέχουν συνδυασμό αυτών(sit,stand και down)και βεβαίως σε συνδυασμο με το heel.Το ποσο πολυπλοκες θα είναι αυτο εξαρτάται από εσας και το σκύλο σας.Πάντως απ'οτι θα αντιληφθήκατε ''τα αγαθά κόποις κτώνται''

Koινωνικοποίηση και επίπληξη κουταβιών(γενικα)

H αρχή είναι το ήμισυ του παντός…λέει μια παροιμία.Το ίδιο λενε κι οι συμπεριφεριολόγοι τονίζοντας ότι όπως ακριβώς ένα παιδί μαθαίνει στα πρώτα του 5 έτη όσα δεν θα μάθει στην υπόλοιπη ζωή του,παρόμοια και σ’ένα κουταβι η περιοδος των πρώτων μηνών είναι υψίστης σημασίας και οι εμπειρίες αυτής της περιόδου πιθανόν να παίξουν σημαντικό ρόλο στη μετέπειτα σκυλίσια ζωή του.
Όλοι μας βεβαίως έχουμε ακούσει και πιθανόν χρησιμοποιήσει την λέξη κοινωνικοποίηση.Ας δούμε όμως περιληπτικά τι περίπου τί περιλαμβάνει αυτή κι ας αποφανθούμε στο τέλος αν είχαμε στο μυαλό μας αυτά που θα αναφερθούμε.Δινουμε αμέσως παρακάτω εν σειρά μια λίστα των εμπειριών στις οποίες πρέπει να εκτεθεί το κουταβι τους πρωτους μήνες.Μεταξύ άλλων περιλαμβάνονται:ανδρες,γυναίκες(ενήλικοι,μεσήλικοι,ηλικιωμένοι,έυρωστοι,αδύνατοι,ατομα με ειδικές ανάγκες,αθλητές που τρέχουν,ένστολοι,γενειοφόροι,άτομα που φορούν κράνοι,βρέφη,νήπια,μικρά παιδιά,έφηβοι,ζώα(σκύλοι,κουτάβια,γάτες,αγροτικά ζώα,άλογα,άλλα ζώα μικρά και μεγάλα.Επισης πρέπει να ερθουν σ’επαφή με ποδήλατα,μοτοσυκλέτες,παιδικά καρότσια,σκειτμπορντ κτλ.Ολα αυτά πρεπει να λαβουν χωρα σε διαφόρων ειδών περιοχές(ύπαιθρο,αστικό περιβάλλον)και βεβαίως δεν πρέπει να παραλειψουμε να επισκεφθούμε παιδικές χαρές,λαικές αγορές,σχολεία,κτιρια διαφορων όγκων με δαπεδα άλλοτε ολισθηρα κι άλλοτε φυσιολογικα με παρουσία πολλων ανθρωπων ή όχι,με διαφορους θορύβους,οχλαγωγία ,μηχανήματα κτλ.Τέλος αν αναλογιστόυμε και πιθανούς συνδυασμούς αυτων αντιλαμβανεστε πόσο μεγάλη γκάμα έχουμε και πόσο συστηματική δουλειά χρειάζεται από μερους μας από τις πρωτες βδομαδες του κουταβιου ως το πρώτο ετος(μπορεί να είπαμε για τους πρωτους μηνες αλλά ουσιαστικά η κοινωνικοποίηση εκτείνεται και πιο μετα κιαν θέλετε την αλήθεια δεν σταματάει ποτέ (απλά το σκυλι από ένα σημειο και μετα αφομειώνει πιο δυσκολα).
Κάνοντας μια παρένθεση ας αναφέρουμε επαγγελματίες κυνοτρόφους ανά τον κόσμο που στήνουν τεχνητά περιβάλοντα(πολλες φορές και ποικιλία ήχων)για τα κουταβια τους ενώ από μόλις δυο εδομάδων (κουτάβια)επιδίδονται σε ήπιες στρεσσογόνες ασκήσεις που θα δυναμώσουν τα ζώα τους για τις μετέπειτα δυσκολες συνθήκες που θα συναντήσουν.
Όλα αυτά σας φαντάζουν επιστημονική φαντασία ίσως αλλά για να σας προκαλεσω το ενδιαφέρον θα σας πω ότι στηνουν καποιοι επαγγελματίες ραγες με παλια βαγονια και αλλα πολλά…Ας ξεχασουμε όμως για λιγο όλα αυτά κιας υποθέσουμε ότι καταφέραμε να πιασουμε το μεσο όρο και με λιγη τυχη(εννοω σκυλι καλού ταπεραμεντου) μπορουμε να κοινωνικοπιήσουμε σωστα το κουταβι μας.Θα ‘θελα να σας ρωτήσω πραγματικά ποιος είναι ο τρόπος που θα μαλώσετε το κουταβι σας τις πρώτες βδομαδες και τους πρώτους μήνες.Η μήπως δεν θα το επιπλήξετε ωσότου φθάσει 7-8 μηνών;Αν το μαλώσετε πόση ένταση θα χρησιμοποιησετε;
Ας το δουμε λιγάκι:παλαιοτερες φιλοσοφίες μιλούσαν για τίναγμα απ΄το σβέρκο ή χτυπημα με εφημερίδα.Ακόμη και σήμερα υπάρχουν επαγγελματίες που θα επιχειρηματολογήσουν καιθα σας πουν ότι ακόμη κι η σκύλα τα πιάνει και τα τινάζει απ΄το σβέρκο ή ότι με την εφημερίδα είδαν αποτελεσματα κι εχουν φτιάξει πολλά σκυλιά.Δυστυχώς όμως συγχρονες μελετες λένε ότι το τιναγμα (το οποιο γινεται όχι μονο στα κουταβια αλλά και σε μωρα)μπορεί να επιφερει τυφλωση ή σοβαρες εγκεφαλικές βλάβες.Κι όσο για την εφημερίδα αρκούν μονάχα μερικές φορές για να κάνουν ένα κουτάβι να φοβάται για όλη του τη ζωή στη θέα μιας εφημερίδας ή να φοβάται στη θέα ενός χεριου που κάνει την κίνηση να σηκωθεί.Ας προβληματιστούμε για όλα αυτά κι ας σκεφτούμε όσοι από εμας χρησιμοποιησαμε παρόμοιες μεθόδους μήπως ήταν λάθος ή μηπως απλά ημασταν τυχεροι που ειχαμε ένα δυνατό σκυλι καιμονάχα από τύχη αποφευχθηκε να το καταστρέψουμε.
Για να κλεισω το θεμα υπάρχουν κατά την προσωπική μου γνώμη δυο ήπιοι τρόποι να μαλωσουμε ένα κουτάβι.Ο πρώτος είναι να το πιασουμε ήρεμα,να το σηκωσουμε ένα μετρο πανω απ’το έδαφος για 30 δευτερόλεπτα,υστερα να το αφησουμε κατω κιαν ξαναεπαναλαβει την ανεπιθύμητη συμπεριφορά να το ξανασηκωσουμε για μεγαλύτερο διαστημα(ανααφερομαι βεβαια σε συμπεριφορές του στυλ δακωμα καλτσων κτλ κι όχι στο λερωμα του σπιτιου στο οποιο πρεπει να το διδάξουμε).Το σηκωμα αυτό στρεσάρει το κουταβι κι η επανάληψη του μαθαίνει να μην κανει αυτό που θεωρουμε λαθος.Ο δευτερος τρόπος είναι τα λεγομενα time-outs. Παίρνουμε το κουταβι όταν κανει κατι ασχημο και το απομονωνουμε σε ένα άλλο δωματιο για ένα δυο λεπτα.Το ξαμναφερνουμε κιαν επιμενει το ξανααπομονωνουμε για περισσοτερο χρονο κ.ο.κ. Για μεγαλυτερα κουταβια(ισχυει και για σκυλους)την τριτη τεταρτη φορα της απομονωσης τα δενουμε κιόλας κι αν θελουμε να αυξησουμε και την επιπληξη τα δενουμε σταδιακα σε πιο κοντό λουρί.

Τελειώνονταςτο αρθρο πρεπει να σας πω ότι προθεση μου ήταν απλα να σας προβληματίσω δινοντας παραλληλα καναδυο μικρες συμβουλες κι όχι να σας κανω να πιστεψετε ότι ενεργείτε λανθασμενα στην ανατροφή του μικρού κουταβιού σας.Να’στε βεβαιοι ακομη και σ΄’αυτά που παραπανω υπερασπιστηκα πιανω παρα πολλες φορες τον εαυτό μου να κάνω λάθη .Ενα πραγμα εχει μεγαλυτερη σημασία .Πρεπει μεσα από αυτά τα αρθρα να ανταλλάσονται απόψεις για να μπορέσουμε τελικα να κρινουμε ποιος είναι ο καλυτερος τρόπος εκπαίδευσης για τα σκυλια μας που τόσο πολύ αγαπάμε.

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΤΙΜΩΡΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΥΛΩΝ

1.Η τιμωρία πρέπει να χρησιμοποιείται μονάχα αφου έχει προηγηθεί μελετημένο πρόγραμμα θετικής ενίσχυσης κι αφού έχουν εξαχθεί σαφή συμπεράσματα για τον τρόπο χρήσης αυτής.

2.Ο εκπαιδευτής δεν νοείται σε καμιά περίπτωση να τιμωρεί το σκύλο επειδή θύμωσε ή απογοητεύθηκε ο ίδιος.Η τιμωρία πρέπει να βασίζεται σε θεωρητικόπρόγραμμα και να μην είναι απώρεια στιγμιαίων συναισθημάτων του εκπαιδευτή/χειριστή.Πρέπει δε αυτή να εκτελείται με σαφή αίσθηση δικαιοσύνης στα πλαίσια μιας ηθικής που αποσκοπεί στην ‘’ευτυχία’’και ‘’ευημερία’’ του σκύλου.

3.Καθυστερημένη τιμωρία μετά από περισσότερα από δύο δευτερόλεπτα πρέπει να αποφεύγεται.Κάποια συγγράμματα συμπεριφοριστών που υποστηρίζουν ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί τιμωρία 30 sec μετά ή και 1 ώρα μετά,είναι ανυπόστατα.Υπάρχει σαφής εξασθένιση της αποτελεσματικότητας της τιμωρίας σε κάθε δευτερόλεπτο που περνά.Τα καλύτερα αποτελέσματα επιτυγχάνονται όταν ακολουθεί η τιμωρία αμέσως μετά(σχεδόν ταυτόχρονα) από τη συμπεριφορά.Η καθυστέρηση πάνω από 30 δευτερόλεπτα εξαλείφει κάθε περίπτωση συσχέτισης της τιμωρίας με την πράξη που προηγήθηκε.

4.Η τιμωρία πρέπει να εισάγεται αν είναι δυνατόν όχι τη στιγμή που το σκυλί προβαίνει στην ανεπιθύμητη συμπεριφορά αλλά τη στιγμη που η γλώσσα σωματος του ζώου προμηνύουν την επερχόμενη συμπεριφορά(όταν το σκέφτεται…).Αυτό είναι μείζονος σημασίας καθώς στο πρώιμο αυτό σταδιο η ένταση του σκύλου είναι σε μικρότερα επίπεδα και το αποτέλεσμα είναι καλύτερο ενώ όταν ο σκύλος βρεθεί σε υπερδιέγερση θα χρειαστεί μεγαλύτερης κλίμακας διόρθωση.

5.Μια εναλλακτική υποκατάστατη διέξοδος πρέπει να παρουσιάζεται και να ενισχύεται μετά τη χρήση τιμωρίας.Ιδανικά η συμπεριφορά του σκυλου μετά την τιμωρία πρέπι να δείχνει ότι ο σκύλος ξεπερασε το στιγμιαίαο στρες και χωρίς βεβαίως να εχει συσχετιστει η διεξοδος με τη συμεριφορά που προσπαθούμε να αποσβέσουμε.

6.Αποφύγετε τις άγριες τιμωρίες:ΠΟΤΕ μην χτυπάτε,γρονθοκοπείτε,κλωτσάτε ή δαγκώνετε το κουτάβι ή το σκύλο σας.

7.Ενα προηγηθέν σινιάλο ή επίπληξη πρέεπι να συνοδεύει την τιμωρία.Η φωνητική επίπληξ ή το σινιάλο σταδιακά θα αντικαταστήσει την ‘’δραστική τιμωρία ‘’(π.χ.το τσεκαρισμα δινει τη θεση ααργοτερα στο φωνητικο ‘’ΝΟ’’).Η εκπαίδευση γενικά πρέπει να’ναι τακτική και προσεκτική ώστε να επιτρέπει στο σκύλο να’χει ως ένα βαθμό αποτυπώσει στο μυαλό του ότι ανάλογα με αυτό που κάνει θα επέλθει και το αντίστοιχο αποτέλεσμα(ουσιαστικά να μαθει αυτό που του ζητάμε).

8.Αν είναι δυνατόν αποφύγετε τις αλληλοσυγκρούσειςμε το σκύλο σας.Πολλές φορές οι τιμωρίες(ΕΙΔΙΚΆ ΟΙ ΦΥΣΙΚΈς ΤΙΜΩΡΊΕΣ)μπορούν να αποφευχθούν αν έχουμε φροντίσει να αντικαταστήσει αυτές με κάποιες άλλες έξυπνες τιμωρίες που σηματοδοτούν το νόημα που θέλουμε δηλαδή κάτι μη ευχάριστο για το σκύλο μας.

9.Διαλέξτε προσεκτικά τι είδους τιμωρία θα επιβάλετε ώστε να είναι σχετικήμε το κίνητρο που ωθεί το σκύλο στην ανεπιθύμητη συμπεριφορά.Λόγου χάρη για σκυλια που έχουν την τάση να προσπαθουν να μας κάνουν να τα προσέξουμε και να παίξουμε μαζί τους θα’ταν προτιμότερο να επιλέξετε ως τιμωρία τα λεγόμενα ‘’time outs’’(απομόνωση σε άλλο δωματιο,απομονωση και δεμενο,απομονωση και δεμενο πολύ κοντο λουρι κτλ.) ενώ σε περιπτώσεις σκύλων που επιδεικνυουν κυριαρχική συμπεριφορά προτιμήστε φυσική τιμωρία(π.χ. τσεκάρισμα).

10.Επιλέξτετιμωρία που να προσαρμόζεται στην ιδιαιτερότητα που παράγει τη συγκεκριμένη συμπεριφορά π.χ στο υπερβολικό γαυγισμα χρησιμοποιείστε κάποιον ήχο που ακολουθει .

11.Προσαρμόστε την τιμωρία στο ταπεραμέντο του σκύλου:…’’μην προσπαθείτε να σκοτώσετε ένα κουνούπι με μια τεράστια βαριοπούλα ήμην δοκιμάσετε να σταματήσετε έναν ελέφαντα μ’ένα νεροπίστολο!!’’Μια τιμωρία που είναι αποτελεσματική (ιδανική)για ένα σκύλο μπορεί να’ναι λιγότερο αποτελεσματική ή και ανίκανη να συνετίσει έναν άλλο σκύλο λόγω υψηλής επιμονής αυτού ή πιο τολμηρού ταπεραμέντου.

12.Οι πιο αποτελεσματικές θετικές ενισχύσεις περιέχουν ένα κομματι ‘’πραγματικήςέκπληξης’’ για το σκύλο.Απ’την άλλη οι τιμωρίες που αποστρέφεται ο σκύλος είναι πιο αποτελεσματικές όταν εμπεριέχουν κάτι που τρομάζει(ξαφνιάζει για την ακρίβεια)το σκύλο.Η επιβολή πόνου δεν πρέπει να ταυτίζεται με την τιμωρία αλλα για να αυξήσουμε την αποτελεσματικοτητα πρεπει να υπάρχει ξαφνιασμα(π.χ. μικρα στιγμιαία τσεκαρίσματα).

13.Μην αυξομειώνετε σταδιακά την τιμωρία αλλά απ’την αρχή χρησιμοποιείστε μια δυνατή(καταλληλη για το ταπεραμεντο του σκυλου σας) γιατι αλλιως το μονο που θα καταφέρετε είναι να εξοικοιώσετε το σκυλο σας με την τιμωρία(escalating).

14.Eχετε ποικιλία στις τιμωρίες σας.Μια τιμωρία που αρμόζει σε μια κατάσταση ίσως σε κάποια άλλη να’ναι αναποτελεσματική.

15.Μιατιμωρία που μετα από 3 εώς 5 trials δεν λειτουργεί(ακομη δεν εφερε αποτελεσμα-είναι αδιαφορη για το σκυλο)πρεπει να επαναξιολογείται κι ισως να εγκαταλειπεται σαν ιδέα αν είναι απαραίτητο.

16.Τιμωρείτε κάθε φορά ΜΙΑ συμπεριφορά.Συνήθως καποιοι τιμωρουν λανθασμενα περισσοτερες από μία συμπεριφορές με αποτέλεσμα να μην είναι ξεκάθαρο για το σκύλο η συσχέτιση και τελικά να μπαινει σε σύγχηση πράγμα που οδηγεί σε φτωχά αποτελέσματα ή σε αυξηση του χρόνου εκπαίδευσης.

17.Βεβαιωθείτε ότι δεν υπάρχουν περιπτώσεις που να ενισχύεται η ανεπιθύμητη συμπεριφορά για την οποία εσείς καταβάλλετε προσπάθεια να εξαλείψετε.Μια τετιοα αντίφαση θα σας οδηγούσε επίσης σε πολύ φτωχά αποτελέσματα.

18.Πάντα να θυμάστε ότι στόχος της τιμωρίας είναι μια συγκεκριμένη συμπεριφορά του σκύλου κι όχι ο ίδιος ο σκύλος.

19.Προσπαθείτε να δείτε τα πράγματα απ’την οπτική γωνία του σκύλου(τι είναι αυτό που τον παρακινεί).Αν αμφιβάλετε για το αν πρέπει να τιμωρήσετε το σκυλο σας καθως δεν γνωρίζετε από πού προέρχεται η συμπεριφορά τότε καλύτερα να μην προβείτε στην τιμωρία.

20.Να’στε παντα συνεπής σ’αυτό που θέλετε να διδάξετε.

(πηγη:βιβλιο του steven Lindsay: Handbook of applied dog behavior and training

Ελέυθερη μετάφραση από BEERMAN)

Το σκυλί τραβάει…Επίλυση προβλήματος

Κάνοντας μια μικρή εισαγωγή ας πούμε το εξής:αν ένα σκυλί ‘τραβάει στο λουρί του’υπάρχουν διαφορες αιτίες γι αυτό.Επιγραμματικα αναφέρουμε μερικές:
Α)προσέγγιση τροφής/αντικειμένου κτλ
Β)έχει πολύ ενέργεια και θέλει να την εκτονώσει
Γ)εξερεύνεση του περιβ΄λλοντος χώρου
Δ)θέλει να αποφύγει μια κατάσταση που τον φοβίζει
Ε)θελει να εμπλακεί σε μια κατάσταση
Στ)ψάχνει δια της όσφρησης που θα κάνει την ανάγκη του
Ζ)δράση-αντίδραση επειδή πάντα του έχουμε τεντωμένο το λουρί
Θ)θέα ενός θηλυκού
Σημαντικό είναι να πούμε ότι όσο ένα σκυλί καταφέρνει να μας τραβολογάει και δεν παίρνουμε τον έλεγχο στα χέρια μας τόσο το πρόβλημα αυξάνεται καθώς μαθαίνει ότι είναι ικανό να μας κουμαντάρει.Για να μπορέσουμε να βρούμε λύση στο πρόβλημα μας το πρώτο που πρέπει να κάνουμε είναι να αξιολογήσουμε την κατάσταση.Συνήθως κατά την διάρκεια μιας βόλτας συμβαίνει να μας τραβαει το σκυλί αρκετές φορές και πιθανόν κάθε φορά να υπάρχει διαφορετική αιτία.Αρα κάθε στιγμή πρέπει να αντιλαμβανόμαστε κάτω από ποιες συνθήκες συμβαίνει ώστε να ενεργήσουμε καταλλήλως.Φανταστείτε ένα σκύλο που έχει φοβία στο θόρυβο ενός μηχανήματος κι εμείς απαιτούμε να μην τραβάει παρά το γεγονός ότι πλησιάζουμε όλο και πιο πολύ στην πηγή(υπάρχει βεβαίως η καταναγκαστική μεθοδος αλλα αυτό είναι συζήτηση άλλου άρθρου.)Εδώ θα μιλήσουμε για το τραβηγμα που δεν οφείλεται σε φοβίες καθώς η φοβίες θέλουν προσεκτική ανάλυση και μεθοδολογίες προσαρμοσμένες αναλογα με το μεγεθος του προβληματος και το χαρακτήρα του συγκεκριμένου σκύλου.
Ας αφήσουμε τις φοβιές κι ας μιλήσουμε για τις υπόλοιπες περιπτώσεις .Μπορούμε να αναφέρουμε μερικές μεθοδους επίλυσης αλλά βεβαίως ο καθένας από εσάς μπορεί να μπορει να μορφοποιήσει τη δική του μεθοδολογία εχοντας στο μυαλό του αυτά που θα διαβάσει εδώ ή οπουδ΄γποτε αλλού.Σημασία εχει να σκέφτεστε την ευημερία του σκύλου σας .Οσο αφορα τη μεθοδολογία που θα ακολουθήσετε οφείλετε να ελέγχετε κατά τη γνώμη του τα αποτελέσματα της κι αν χρειάζεται να την αναθεωρείτε ή να την εγκαταλείπετε.Προσωπική μου γνώμη είναι ότι πρέπει να ξεκινάμε με μεθοδολογίες που ασκούν τη λιγότερο δυνατή πίεση(σωματικά και ψυχολογική) ώστε να μην ερχομαστε σε σύγκρουση με το σκύλο μας και γκρεμίζουμε τη σχέση που έχουμε με κόπο χτίσει.Μια ήπια μεθοδολογία μπορεί να μην φέρνει τα γρηγορότερα αποτελέσματα αλλά δεν εγγυμονεί κινδύνους και μπορουμε πιθανόν νατη χρησιμοποιούμε οσο θέλουμε .Το πολύ-πολύ να μην φτάσουμε στο επιθυμητό αποτέλεσμα.Αντίθετα μια δυναμική μεθοδολογία μπορεί οσο γρήγορα είναι τα αποτελεσματα άλλο τόσο γρήγορα μπορεί να ‘’καταστρέψει ‘’το σκύλο μας.Γενικότερα πρέπει να πουμε ότι οι δυναμικες μεθοδολογίες πρέπει να αποτελούν προίόν μελετης με ξεκάθαρες απαντήσεις για το πότε,πώς και πόσο θα χψρησιμοποιηθούν.
ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ
1.Με χρήση Gentle leader:φορώντας στο σκύλο μας το gentle leader εχουμε καλυτερο ελεγχο του ζώου καθως στρέφουμε το κεφαλιτου σκύλου προς το μερος μας(όπως το καπιστρι στα αλογα),του αποσπούμε την προσοχή και τον οδηγουμε προς το μερος που θελουμε πιο ευκολα.Όλη η διαδικασία θέλει εξοικοίωση(στην αρχή θα σας φανει δυσκολο).Πρεπει να αναφερουμε ότι το πρόβλημα δεν λυνετα,απλά εχουμε καλυτερο ελεγχο του σκύλου.Σοβαρό μειονεκτημα του gentle leader είναι ότι μπορει να αποβεί επικυνδυνο αν εχετε σκυλο που τραβαει δυνατα και τρεχει καθως ένα αποτομο τραβηγμα του gentle leader θα του στρεψει απότομα το λαιμό προς τα πισω με κινδυνο τραυματισμού.
2.Επιστήθια:κυκλοφορούν δύο είδη επιστηθίων που θεωρώ κατάλληλα αλλά που επίσης λειτουργούν για ελεγχο κι όχι για διορθωση της συμπεριφορας.Ο ένας τύπος επιστηθίου εχει τον κρικο που πιανει το λουρι μας στο στηθος του σκύλου και μπορούμε να τον πιασουμε είτε μόνο του είτε με το δερματινο κολάρο του σκύλου μας (βλεπε εικονα πανω αριστερα)



Ο άλλος τύπος επιστηθίου εχει δύο κρίκους στα σημεία της πλάτης και της μέσης.(δυστυχώς δεν βρήκα εικόνα).

3.χρήση flexi:το flexi μπορεί κι αυτό να χρησιμοποιηθεί ώστε να αποφύγουμε το φαινόμενο δράσης /αντίδρσης.Ετσι λοιπόν όταν δεν συντρέχει κίνδυνος αφήνουμε ΄΄λασκα΄΄ το flexi και δινουμε το περιθώριοστο σκύλο να κινηθεί πιο ελέυθερα μειώνοντας τις περιπτώσεις που τεντώνει το λουρί.Βεβαίως όταν απαιτηθεί μπλοκάρουμε το φλεξι .Προσοχή,πάντα εχουμε στο μυαλό μας την απόσταση του σκύλου και τη ρυθμίζουμε ανάλογα με τα περισπαστικά στοιχεία του περιβάλλοντος και τους κινδύνους που εγκυμονούν.

4.αλυσίδα ελέγχου ή prong:και τα δύο τα χειρίζόμαστε με παρομοιο τρόπο:όταν ο σκύλος φθάνει να τεντώνει το λουρί χρησιμοποιούμε ένα μικρό τσεκάρισμα και αλλάζουμε κατέυθυνση.Οταν ο σκύλος περπατάει με χαλαρό το λουρί τον επιβραβεύουμε λεκτικά,με τροφή ή χάδι.Σταδιακά μαθαίνει ότι το τεντωμα απαγορεύεται ενώ με χαλαρό λουρί εχει επιβραβεύεται απ’τον κυναγωγό.Η συνεχής επιβραβευση σε συνδυασμό με τα τσεκαρίσματα και τις αλλαγές κατευθύνσεων βοηθούν το σκύλο να’χει την προσοχή σε μας και τη θέση μας.

5.μονο με δερματινο κολλαρο(θετικη ενισχυση χωρίς τσεκαρίσματα):ξεκινάμε χωρίς περισπαστικά στοιχεία και ανταμοίβουμε το σκύλο σε κάθε βημα μας πριν προλάβει να τεντώσει το λουρί.Οπως και στην προηγούμενη μεθοδο αλλάζουμε συνεχεια κατευθύνσεις(στην αρχή κυρίως μεταβολές).Σταδιακά αυξάνουμε τα περισπαστικά στοιχεία διατηρώντας τις μεταβολές και τις σταθερές επιβραβέυσεις.Οι αλλαγες κατευθύνσεων βοηθούν ο σκυλος να χει την προσοχη του σεμας από όπου προερχεται η επιβράβευσή του.Αφού καταφέρουμε να΄χουμε την προσοχή του σκύλου με παρουσία περισπαστικών σοιχείων(χωρις βεβαίως να τραβάει το λουρί)τότε περνάμε σε μεταβλητό πρόγραμμα επιβραβέυσεων.Φροντίζουμε να συνδέουμε την επιβραβευση με συγκεκριμενη λέξη ώστε καποια στιγμή να μπορούμε να αποβαλουμε την τροφή και να τη χρησιμοποιούμε μονάχα κατά διαστήματα.(σημ:η τροφή καλο είναι να ρίχνεται χαμηλά κοντά στα πόδια μας για να χει την προσοχή ο σκύλος αργότερα σ’αυτό το σημείο).

6.χρήση κλίκερ:εχουμε βεβαίως εδραίωσει τη συσχέτιση του ‘’κλίκ’’ με τροφή’’.
Είμαστε καθιστοί με δεμένο το σκύλο σε λουρί 1,5 μετρα.Αν ο σκύλος τραβάει αδιαφορούμε.Αν το λουρί χαλαρώσει τελείως κι ακουμπήσει το έδαφος τότε ‘’κλικάρουμε ‘’ κι επιβραβέυουμε με τροφή.Προσπαθείστε να παραμενει χαλαρός για 30 δευτερόλεπτα.’όταν το πετύχετε αλλάξτε θεσηκαι ξανακαθίστε.Αν την ώρα που πάτε νάλλάξετε θέση τεντώσει το λουρί και παει να φύγει ξανακαθίστε στο ίδιο σημείο.Αν δε συμβει και μετακινηθείς,στην καινούρια θέση προσπάθησε στην καινούρια θέση να πετύχεις χαλαρό λουρί για 45 δευτερόλεπτα.Οταν το καταφέρετε αλλάξτε θεση και στην καινουρια προσπάθησε να πετύχεις χαλαρό λουρί για 20 δευτερα.(η επιβραβευση των 20 δευτερολέπτων γινεται φυσικά με κλικερ και τροφή).Σταδιακά πρέπει να καταφέρουμε να καθόμαστε σε διάφορα σημεία και να’χουμε επιβραβευσει σε μεταβλητό χρόνο δηλ sec30,45,20,30,50,10 κ.ο.κ.Στόχος μας είναι να μπορούμε να σηκωθούμε χωρίς να τραβάει ο σκυλος.Οταν ξεκινάμε να κινουμαστε επιβραβεύουμε κάθε βήμα,επειτα κάθε δύο βηματα κ.ο.κ ως τα δέκα βηματα.Επειτα αρχίζουμε να επιβραβεύουμε τυχαία βήματα(10,4,6,1,9,3κτλ.)Όταν φθασουμε σε σημείο να περπατάμε με χαλαρο λουρί και χρειάζεται να επιβραβευουμε τυχαία μονάχα τότε αρχίζουμε να εισάγουμε περισπαστικά στοιχεία.Να θυμάστε ότι όταν αλλάζετε μερος εκπαίδευσης ή αυξάνετε τα περισπαστικά στοιχεία να ξεκινάτε να επιβραβεύετε κοντινές αποστάσεις,σιγά-σιγά να αυξάνετε κι ύστερα να περνατε σε τυχαιες αποστάσεις.Οταν φθάσετε σε ικανοποιητικό επίπεδο δηλ.να βγαινετε βολτα με χαλαρό λουρι παρουσία περισπαστικών τότε ξεκινατε να αλλαζετε ταχύτητα βηματισμού επιβραβεύονταςσταθερά στην αρχή και σταδιακά τυχαία.
Το τελευταιο σταδιο πρέπει να αρχίσετε να αποβάλετε την τροφη επιβραβεύοντας μοναχαμε το κλικερ.Αυτό θα το πετύχετε επιβραβευοντας στην αρχή κάθε ‘κλικ’,επειτα κάθε 2 ‘κλικ’,κάθε 3’κλικ’ και τελικά τυχαία (2,4,5,,7,10,4,3,κ.ο.κ.).

7.κοντρολαρισμα με χρήση υπακοης:βεβαίως η υπακοή δεν λυνει το προβλημα συμπεριφορας αλλά πραγματικα αν μιλάμε για προχωρημένη υπακοή μπορουμε να ελέγξουμε και να προλάβομε το σκύλο μας στις περιπτώσεις που τραβαει με στοχο ένα άλλο σκύλο,ένα ποδήλατο,κτλ.Πιστέψτε με η πραγματική υπακοή αποτρέπει ακόμα και πολύ δυνατά σκύλια(εχω δει επιθετικα σκυλιά να στεκονται sit-stay και το ερέθισμα να περνά στο 1 μέτρο).

Ερευνα κτιρίου:προβλημα σεναρίου ή σενάριο προβληματισμού;

Το εκπαιδευτικό σενάριο πραγματοποιήθηκε σε κτιριο μακροστενο με κεντρικο διαδρομο.Το σαλονι ηταν με το που μαιναμε στην εισοδο αριστερα και το γραφειο ηταν το τελευταίο δωματιο δεξια.Ενδιάμεσα παρεμβαλονταν δεξια και αριστερα δωματια με κλειστες τις πορτες.

Βάλαμε 4-5 άτομα στο σαλόνι να καθονται χαλαροί στους καναπέδες και τοποθετήσαμε τον ερεθιστή με γερμανικό μανίκι στο γραφείο που ηταν στο βαθος το τελευταιο δωματιο.Ο ερεθιστής εκατσε ακριβώς πισω απ’την κλειστή πόρτα.Ολες οι πορτες του διαδρόμου κλειστηκαν και ο χειριστής μπήκε στον εσωτερικό διάδρομο εκλεισε πισω την εξωτερική πόρτα κι έστειλε ελευθερο το σκύλο του να πραγματοποιήσει έρευνα(σημειώνουμε ότι γνωριζε ποια είναι η θέση του ερεθιστή).Κατά τη γνώμη μου το πρωτο λάθος είναι ότι γνώριζε την ακριβή θεση(σημειώνω ότι επρόκειτο για σκύλο που δεν ήταν σε αρχικό σταδιο εκπαίδευσης).Με αυτό τον τρόπο υπήρχε μεγάλη πιθανότητα να βοήθήσει το σκύλο του λόγω της κινησιολογίας του σώματός του.Ετσι ο σκύλος πιθανόν να εκανε μια σωστή ένδειξη που θα ήταν απλά μια πρόβλεψη.Το δευτερο λάθος έγινε κάτα την έρευνα αφού δεν φρόντισε ο επικεφαλης να ελέγξει αν ο σκύλος έδωσε ένδειξη όταν μύρισε στην πόρτα του σαλονιού.(ο επικεφαλης ηταν σε σημειο που δεν εβλεπε το σκυλο).Ας υποθέσουμε κι ας διακρίνουμε περιπτώσεις:

αν ο σκύλος έκανε ένδειξη κι ο χειριστής τον ‘τραβηξε’ για να ψάξει αλλού είναι σαν να’πε στο σκύλο του ‘’γιατί ρε μου κάνεις σωστή ενδειξη;μην το ξανακάνεις’’Πηγαίνοντας στη συνέχεια ο σκύλος στο γραφείο έκανε ένδειξη και πήρε την επιβράβευση του(δάγκωμα).Το λιγοτερο που καναμε ήταν να βάλουμε το σκύλο σε συγχυση καθώς σε δυο ενδειξεις στη μια απογοητευτηκε και στην άλλη επιβραβευτηκε.Υπαρχει βεβαια και το ενδεχόμενο να δημιουργησαμε μεγαλύτερο προβλημα καθώς διδάξαμε στο σκύλο ότι αυτό που του ζητάμε είναι να κάνει ένδειξη στον ιματισμό κι όχι στον άνθρωπο.

Στην δευτερη περίπτωση αν υποθέσουμε ότι ο σκύλος δεν είχε κάνει ένδειξη στο σαλονι τότε οδηγούμαστε σ’ένα μεγάλο ερωτηματικό:Μήπως ο σκύλος δεν ψάχνει την οσμή του ανθρώπου αλλά ψάχνει την οσμή του ιματισμού;(αφου στο σαλονι υπηρχαν ατομα χωρις γερμανικο μανικι).Αν συμβαίνει κατι τέτοιο τότε είναι ότι χειρότερο να του κάνομε παρόμοια σενάρια και να τον κοβουβε(αφου όπως ειπαμε ο χειριστης τον τραβηξε) σε εδειξεις στον ανθρωπο(σαλόνι) και ταυτόχρονα να του ενισχύουμε την ενδειξη στον ιματισμό.
Άλλο ένα λάθος κατά τη γνώμη μου είναι ότι δεν λαβαμε υπόψη την πηγή της οσμής.Πού ήταν τοποθετημένα τα 4-5 άτομα στο σαλόνι;Αν ήταν κοντα στην πόρτα κι ο σκύλος δεν έδειξε ένδειξη τότε συγκλίνουμε ότι πράγματι ο σκύλος δεν έχει καταλάβει τι ψάχνει κι αφού έπειτα εδειξε στο γραφείο μαλλον εχει μάθει να μυρίζει για το μανίκι κι όχι για την ανθρώπινη οσμή.
Αν τα άτομα ήταν μακριά απ΄την πόρτα κι όχι πολύ ώρα στο σαλόνι δεν είμαστε βέβαιοι αν η οσμή έφτασε στην πόρτα.Αν πραγματι δεν εφτασε οσμή στην πορτα τότε ίσως πολύ σωστά ο σκύλος δεν έκανε ένδειξη.Βεβαίως πρέπει να εξετάσουμε αν όταν αργότερα έκανε ένδειξη στο γραφείο τί μύρισε.Αν βαζαμε έναν ανθρωπο χωρίς μανικι πισω από μια πόρτα θα τον έβρισκε ή θα προσπερνουσε;
Τώρα ας υποθεσουμε ότι τα ατομα που ήταν στο σαλόνι τη στιγμη που εκτελούσε έρευνα ο σκύλος κάθονταν μακριά απ΄την πόρτα.Αν παρ’όλααυτά ο σκυλος έκανε ενδειξη στη σχισμή τοτε είναι σαφες ότι η ένδειξη ηταν σωστή γι αυτό κι έπρεπε να επιβραβευτει καθώς εκανε ενδειξη υπο δύσκολες συνθηκες(πηγη μακρια απ την πορτα).Για σκεφτειτε όμως κι αυτό :θα έκανε σωστή ένδειξη αν ήταν μονάχα ένα ατομο στο σαλόνι μακρια απ΄την πορτα;τι ρόλο θα έπαιζε ο χρόνος παραμονής του πριν ξεκινησει η έρευνα.
Κλείνοντας θα’θελα να εκφράσω την άποψη ότι ακριβώς επειδή δεν λάβαμε υπόψη όλους αυτούς τους παραμέτρους τελικά δεν είχαμε καμια σαφή εικόνα για την πρόοδο(επίπεδο) του σκύλου γι αυτό πρέπει να δεχτούμε ότι το σεναριο(training session) ήταν στημένο λάθος και όπως προείπα στην καλύτερη περίπτωση θα οδηγούσαμε σε συγχυση το σκύλο ενώ στη χειρότερη θα τον διδάσκαμε κατι άλλο από αυτό που πραγματικά θέλουμε.
Κλεινωντας πρεπει να πω οτι ο λογος που εγραψα αυτό το αρθρο ηταν να δωσω μια ιδεα για το ποσο λεπτομερής πρέπει να΄ναι η εκπαιδευση ερευνας κτιριου.

Σημ:ζητω συγγνωμη αν σας μπερδεψα,καντε προχειρο σχεδιο του κτιριου που περιέγραψα στην αρχη ,βαλτε τα ατομα στο σχεδιο και ακολουθηστε νοητα τη διαδρομη του σκυλου και του χειριστη για να καταλαβετε τι συνεβη).